PPPD ontstaat vaak na een periode van acute of episodische duizeligheid of instabiliteit. Dit kan bijvoorbeeld optreden na BPPV, een acute unilaterale vestibulaire hypofunctie (AUVP, vroeger neuritis vestibularis) of een andere vestibulaire aandoening. Bij sommige patiënten ontstaat PPPD echter geleidelijk, zonder duidelijk voorafgaand uitlokkend moment.

Na een periode van duizeligheid kan het evenwichtssysteem zich tijdelijk anders gaan aanpassen. Patiënten kunnen bijvoorbeeld meer aandacht besteden aan hun evenwicht, bewegingen gaan vermijden of sterker gaan steunen op visuele informatie. Hierdoor kan een vicieuze cirkel ontstaan waarbij duizeligheid, onzekerheid, verhoogde waakzaamheid en vermijdingsgedrag elkaar versterken. Een verhoogde gevoeligheid voor angst of psychologische stress kan hierbij een predisponerende factor zijn.

Onderzoek met functionele beeldvorming, waaronder fMRI, wijst erop dat bij PPPD veranderingen kunnen optreden in de manier waarop de hersenen vestibulaire, visuele en andere sensorische informatie verwerken en met elkaar integreren. De precieze mechanismen achter het ontstaan en aanhouden van PPPD zijn echter nog niet volledig opgehelderd.

Symptomen

PPPD is een functionele aandoening waarbij de klachten het gevolg zijn van een veranderde verwerking van evenwichts-, visuele en gevoelsinformatie. Er hoeft daarbij geen structurele of anatomische afwijking van het evenwichtsorgaan aanwezig te zijn.

​

De klachten kunnen zich op verschillende manieren uiten. Typisch zijn:

• een gevoel van instabiliteit of een algemeen gevoel van duizeligheid;

• ijlhoofdigheid of een licht gevoel in het hoofd;

• een dronken of zweverig gevoel;

• onzekerheid tijdens het stappen en soms angst om te vallen;

• het gevoel dat de grond wegzakt of dat men omver dreigt te vallen.

​

Echte draaiduizeligheid met misselijkheid, zweten of braken komt bij PPPD doorgaans niet op de voorgrond.

​

De klachten worden vaak uitgelokt of versterkt door rechtop staan en bewegen, maar ook door complexe visuele prikkels. Drukke winkelcentra, supermarkten, menigten, roltrappen of bewegende beelden kunnen de klachten bijvoorbeeld versterken. Afleiding, zoals een gesprek met vrienden of sporten, kan de klachten tijdelijk verminderen.

Wanneer de klachten langer aanhouden, kunnen patiënten bepaalde situaties of activiteiten steeds meer gaan vermijden. Dit kan de instabiliteit en onzekerheid verder versterken en leiden tot beperkingen in het dagelijks leven en op het werk.

Afhankelijk van individuele factoren, waaronder een verhoogde gevoeligheid voor angst of psychologische stress, kunnen daarnaast andere klachten voorkomen, zoals:

• concentratieproblemen of een gevoel van brain fog;

• vermoeidheid en verminderd functioneren;

• slaapstoornissen;

• angst- of paniekklachten;

• hartkloppingen, verhoogde hartslag, kortademigheid, zweten of misselijkheid;

• verminderde eetlust;

• stemmingsklachten.

Diagnose

De diagnose van PPPD wordt gesteld op basis van het klinische klachtenpatroon en de diagnostische criteria van de Bárány Society. Hierbij wordt onder meer gekeken naar de aard en duur van de duizeligheids- en instabiliteitsklachten, de situaties waarin deze verergeren en het ontstaan ervan. Ook is het belangrijk om andere aandoeningen die de klachten kunnen verklaren uit te sluiten.

De wetenschappelijke diagnostische criteria van de Bárány Society worden onderaan deze pagina verder toegelicht.