top of page

Mal de Debarquement Syndroom - MdDS

Inleiding

Mal de Débarquement Syndroom of MdDS is een pas recent erkende neuro-otologische aandoening die wordt gekenmerkt door een constant intern oscillerend gevoel, alsof de patiënt zich continu op een boot voelt. Het syndroom kan ontstaan na een lange reis, bv een bootreis, of kan ook spontaan opkomen. Hierdoor wordt er een onderscheid gemaakt tussen motion-triggered (MT-MdDS) en non-motion triggered/spontaneous or other onset (SO-MdDS).

Klachten bij MdDS

De patient ervaart typisch heel de dag door een deinend gevoel. Soms treden de klachten pas op na het opstaan, maar ze duren dan de rest van de dag. Uiterst kenmerkend voor MdDS is dat wanneer de patient stilzit of stilstaat, het deinend gevoel het sterkst is, terwijl wanneer de patient in een auto rijdt, fietst of een andere beweging ondergaat, de klachten nauwelijks tot zelfs helemaal niet aanwezig zijn. Van zodra de patient echter stil staat, bijvoorbeeld voor een rood licht, dan zijn de klachten des te erger aanwezig. Veel patienten ervaren tijdens het stappen een gevoel alsof ze op een trampoline of een luchtmatras lopen. Een aantal patienten ervaart soms een gevoelen van getrokken te worden in een bepaalde richting, naar achter of naar opzij, de zogenaamde “gravitational pull”.

Oorzaak van MdDS

De oorzaak van MdDS is nog niet gekend, maar een van de huidige hypotheses is dat het toe te schrijven is aan een slecht functioneren van bepaalde vestibulaire neuronen in de hersenstam, evenals een overactiviteit in de hippocampus. De vestibulaire neuronen hebben zich slecht aangepast aan een aanhoudende beweging zoals deze van bijvoorbeeld een cruise schip. Na de cruise blijven deze neuronen actief om als het ware de aanhoudende beweging van de boot te compenseren. Maar aangezien de patient zich op dat moment op het land bevindt, vertaalt deze ‘maladaptatie’ zich als een constant deinend gevoel. Wanneer dit langer duurt dan een maand, spreekt men van MdDS.

Diagnose van MdDS

De diagnose wordt gesteld op basis van de klachten, aangezien er tot nu toe geen test is gevonden die MdDS kan objectiveren. Alle klassieke evenwichtstesten zijn bijna altijd normaal.
 
De diagnose wordt gesteld op basis van de officiële criteria van de Barany Society.
Ref: Cha et al, Journal of Vestibular Research, 2017
​
​
Aan de criteria A tot E moet worden voldaan om de diagnose PPPD te stellen:
​
A. Niet-rotatoire draaiduizeligheid gekenmerkt door een oscillatoire waarneming die continu of gedurende het grootste deel van de dag aanwezig is.
B. Het begin treedt op binnen 48 uur na het einde van de blootstelling aan passieve beweging
C. Symptomen verminderen tijdelijk met blootstelling aan passieve beweging
D. Symptomen houden >48 uur aan
Er zijn 3 types:  
MdDS in evolutie: De symptomen zijn aanhoudend maar de observatieperiode is korter dan 1 maand: 
Voorbijgaande MdDS: Symptomen verdwijnen binnen de maand
Persisterende MdDS: symptomen houden langer dan 1 maand aan
E. Symptomen die niet beter verklaard kunnen worden door een andere ziekte of aandoening

Behandeling van MdDS

De behandeling van deze aandoening is nog in volle ontwikkeling, omdat de ziekte zelf nog maar heel recent is erkend. Er zijn geen 'evidence based medicine' studies gepubliceerd tot nu toe die aantonen dat een specifieke medicatie een gunstig effect heeft. De niet medicamenteuze behandeling die werd uitgevonden door dr Dai en professor Cohen uit New York is daarentegen wel efficient om bij een aantal patienten de klachten te verminderen of zelfs helemaal te laten verdwijnen. Tijdens deze methode dient de patient naar een heel groot scherm te kijken (liefst helemaal rondom) waarop een optkinetisch  strepen patroon wordt getoond. Wanneer de strepen bewegen van links naar rechts of omgekeerd, geeft dat een gevoel van beweging aan de patient (vectie). Tegelijkertijd kantelt de clinicus -die achter de patient staat- het hoofd van de patiente heen en weer van schouder tot schouder aan een bepaalde frequentie (typisch 0.167Hz).  Deze methode blijkt een efficiente behandeling te zijn waarbij op zijn minst â…” van de patienten beterschap ervaren na enkele dagen behandeling. Dit werd onafhankelijk in een schamstudie aangetoond (Mucci et al, 2017) en recent verder bevestigd (Schoenmaekers et al 2024, Browne et al, 2024). In ZAS Augustinus/EIORL wordt een behandeling aangeboden voor deze aandoening, evenals klinische studies uitgevoerd.

Verwacht beloop in de tijd van MdDS

In een aantal gevallen gaat MdDS vanzelf over of minderen de klachten aanzienlijk. Er dient nog heel wat onderzoek gedaan te worden om de echte oorzaak te achterhalen van deze aandoening, waarbij de rol van hormonale en stressgerelateerde factoren vermoedelijk zal aangetoond kunnen worden, wat op zijn beurt meer therapeutische opties mogelijk maakt.

bottom of page